Sự khác biệt giữa kỳ giông và thằn lằn là gì?
Thoạt nhìn, kỳ giông trông giống như một loại thằn lằn. Tuy nhiên, điều này không đúng. Kỳ giông là một nhóm động vật riêng biệt thuộc bộ Có đuôi (Caudata). Mặc dù bề ngoài giống thằn lằn, có một số khác biệt quan trọng giữa hai loài.
Một dấu hiệu trực quan là thằn lằn thường có lỗ tai ngoài và ngón chân có móng vuốt. Kỳ giông không có những đặc điểm này. Kỳ giông là động vật lưỡng cư, còn thằn lằn là bò sát. Bò sát được bao phủ bởi vảy khô, trong khi lưỡng cư có da ẩm và có tính thấm.
Dòng dõi cổ đại
Kỳ giông xuất hiện trên Trái Đất khoảng 160 triệu năm trước trong kỷ Jura, khiến chúng trở thành một trong những nhóm động vật có xương sống trên cạn lâu đời nhất còn tồn tại. Chúng đã sống sót qua nhiều sự kiện tuyệt chủng hàng loạt, bao gồm cả sự kiện đã xóa sổ khủng long 66 triệu năm trước. Ngày nay có hơn 700 loài kỳ giông trên toàn thế giới.
Kỳ giông đạt đa dạng cao nhất ở vùng núi Appalachian thuộc miền đông Bắc Mỹ. Trong một số khu rừng Appalachian, tổng sinh khối của kỳ giông thực sự vượt qua tổng sinh khối của tất cả chim và thú cộng lại.
Khả năng phi thường
Kỳ giông sở hữu những khả năng sinh học thực sự phi thường. Nổi tiếng nhất là khả năng tái sinh. Nhiều loài có thể tái sinh hoàn toàn các chi bị mất, đuôi, một phần tim, thủy tinh thể mắt, và thậm chí cả các phần của não.
Axolotl (Ambystoma mexicanum), một loài kỳ giông bản địa ở các hồ gần Thành phố Mexico, đặc biệt nổi tiếng với khả năng này và đã trở thành một trong những sinh vật mô hình quan trọng nhất trong nghiên cứu sinh học.
Thở không cần phổi
Một trong những nhóm kỳ giông hấp dẫn nhất là họ Plethodontidae, còn được gọi là kỳ giông không phổi. Những con vật này hoàn toàn không có phổi và thở hoàn toàn qua da và niêm mạc miệng. Plethodontidae là họ kỳ giông lớn nhất với hơn 470 loài.
Kích thước và đa dạng
Kỳ giông có phạm vi kích thước đáng kinh ngạc. Loài nhỏ nhất thế giới là Thorius arboreus từ Mexico, chỉ dài khoảng 17 milimet. Ở đầu kia, Kỳ giông khổng lồ Trung Quốc (Andrias davidianus) có thể dài gần 1,8 mét, là loài lưỡng cư lớn nhất Trái Đất.